FM ile iki karşılaşmam

Geçtiğimiz günlerde GTÜ Satranç Takımı olarak Kocaeli Yöresel Liginde oynadık. Grupta dört takım vardı, isimleri kısaca şöyle: 1. Galva Metal, 2. GTÜ, 3. Sakarya Kare Satranç, 4. Gölcük Belediyesi. Galva yaklaşık 2100 ELO ortalamasıyla doğal favoriydi. Biz de ikinci favoriydik. Galva’nın 1. masasında 2326 ELO ile FM Batu Angün yer alıyordu, benim rakibim olacaktı. Diğer arkadaşlarımın rakipleri de epey güçlüydü. Fakat yine de puan çıkarma ihtimalleri olduğunu düşünüyorduk maç öncesinde. Ben ise, işte, oynayacaktım, muhtemelen kaybedecektim.

İlk günkü partiyi -ki günün üçüncü ve son oyunuydu- beyazlarla gerçekten güzel bir şekilde kazandım; diğer masalar sıfır çekti. Oyunları takip ediyordum tabi; arkadaşlarım biraz daha dikkatli olsalardı benim sürprizimle birleşince Galva’dan beraberlik koparmak işten bile değildi, maalesef olmadı. İkinci günkü partide bu sefer siyahlarla da aynı oyuncuya galip gelince turnuva benim için hakikaten bir cümbüşe dönüverdi (Bu arada, 2 nci ve 5 inci turda Kare Satranç’tan Mert Pehlivan’a kaybettiğim oyunlar da keyfimi bozmaya yetmedi).

Aşağıda bu iki oyunu analizleriyle beraber sunmak istiyorum.

Şale-Angün

Turnuvanın üçüncü turu. İki takım da ilk iki maçını kazanmış. Ne olacağını merak ediyoruz. Rakibim 17 yaşında olmalı, lise öğrencisiymiş. Ben üniversitede sanmıştım. Bu oyunu aşağıda lichess çalışması olarak sunuyorum (WordPress güvenlik gerekçeleriyle iframe komutunu içeren html kodlarının sayfaya gömülmesine izin vermediğinden, link paylaşmakla yetinmek zorunda kaldım; umarım oyunları takip etmekte zorlanmazsınız). Yorumlar bana aittir.

Şale-Angün Karşılaşması

Oyunun son hamlesi 28. Kag1. Kxg6 tehdidine karşı savunma yok.

Bu partide, yorumlarda da bahsettiğim gibi oyunun yarısını neredeyse 1 dakikanın altında oynadım. Son 5-6 hamleyi ise 30 saniyenin altında oynadım. Rakibim ise bu kadar kötü konumda olmasına rağmen neredeyse hiç düşünmeden oynuyordu, ama bu davranışı ikinci oyunumuzda değişti. Rakibimin vücut dili oyunun büyük kısmında epey rahatsız olduğunu açıkça belli ediyordu. Neyse, bu da böyle bir hatıra oldu. Şimdi ikinci oyunumuza geçelim:

Angün-Şale

Şimdi siyahlarla oynuyorum. Rakibim 1. d4 oynuyormuş, öğrenmiş oldum. Yine aşağıdaki lichess penceresinden oyunu yorumlarımla takip edebilirsiniz:

Angün-Şale Karşılaşması

26… Kc2!! taktik darbesinden sonra oyun çabucak sona erdi.

Bu oyunda da zaman sıkışmasındaydım, ama rakibim de epey zaman harcadı. İlk partiden farklı olarak bu oyunda oyun bir süre ortalarda gitti. c4 sürüşümle ben iyi bir konumda olduğumun farkındaydım. Bu hamlenin biraz öncesinde ve sonrasında rakibim pek doğru tercihler yapmadı, nihayet çift soru çekerek kaybetti.

İki oyun da görsel zevk açısından güzeldi, bu yüzden içime sindi. Tabi şüpheli, hatta hatalı hamlelerim de var, ama pratik oyunda böyle şeyler kaçınılmaz. Özellikle zamanı bol kullanan biri olarak 60’+30″ temposu bana çok hızlı geliyor, 90’+30″ ideal benim için. Yine de son saniyelerde taktikleri kaçırmadım ve net bir şekilde oynamayı becerdim. Bu turnuvanın sonuçlarını buradan görebilirsiniz.

Bu benim ünvanlı rakiple ikinci karşılaşmam. İlkini, GM Rauf Mamedov’la yaşadığım hezimeti başka bir yazıda anlatırım 😀 Şimdilik bu kadar diyelim. Görüşmek üzere.

Açık Bir Problem: Collatz Sanısı

Collatz sanısı şudur:

Keyfî bir n doğal sayısı alalım. Eğer n çiftse 2 ye böl, tekse 3 ile çarpıp 1 ekle. Elde edilen sayıya da aynı kuralı uygula ve böylece devam et. Sonunda muhakkak 1 e ulaşacaksın. Yani sembolik olarak şöyle söyleyebiliriz: Öyle bir k\in \mathbb{N} var ki,

f(n)=\left\{\begin{array}{l l}\frac{n}{2}& n\hspace{10px} \mbox{\c{c}ift}\\ \\ 3n+1& n \hspace{10px}\mbox{tek} \end{array}\right.

olmak üzere, f^k(n)=1 olur. Bu ifadede f^k=\underbrace{f\circ f\circ f\circ \dots \circ f}_{k\, adet\, bileske} yani, k defa bileşke demektir. Problemin farklı versiyonları mevcut, biz orijinalinden bahsedelim.

Okumaya devam et Açık Bir Problem: Collatz Sanısı

Fiziğin Evrimi’ne Dâir

Einstein adı geçince Türkiye’de (belki dünyada da) İzafiyet Teorisi kitabı akla gelir. Einstein’ın yazarı olduğu birçok popüler bilim kitabı var. Bence bunlardan asıl Fiziğin Evrimi kitabını tanıtmak, propagandasını yapmak lazım. Kitabın diğer yazarı Leopold İnfeld, Einstein’ın Princeton’dan öğrencisi, arkadaşı. Benim de elime önce kitapların ilki geçmişti, okumuştum. Çok beğenmiştim, etkilenmiştim de. Ne zaman ki Fiziğin Evrimi’ni okudum, Einstein’ın, fiziğin çetrefilli meselelerini nasıl sade bir şekilde ortaya koyduğunu, nasıl okuyucuya bir problem olarak sunduğunu, okuyucuya bilimsel bir problem nasıl doğar, öğrettiğini gördüm.

Okumaya devam et Fiziğin Evrimi’ne Dâir

Sistematik Antrenman

Sergiu Samarian’ın ünlü kitabı Sistematik Antrenman 1991 yılında basıldı ve uzun zamandır yeni baskısı yapılmıyor, herhalde yapılmayacak da. Oyunortası konularını son derece sistemlice incelediği için bu kitap, bir nesil satranççının elinde muhakkak vardır. Çok eskiden bende de vardı. Sonra, kara yazgı bozulmadı, birisine emaneten verdim. Sonra birçok kitapla beraber (Satrançta Ustalık Dersleri, Satrançta Büyükustalar ve Modern Görüşler, Satrançta Oyunsonu gibi kitaplar) maalesef geri gelmedi. Uzun yıllar sonra bunların hepsini bulabildim, artık kitaplığımdalar, kafam rahat.

Okumaya devam et Sistematik Antrenman

Tefrîka 1: Yerin manyetik alanı

Uzun zaman evvel niyetlendiğim bir yazı dizisi vardı aklımda, ona başlıyorum bu yazıyla. Elimde 1928 tarihli, Osmanlıca bir Fizik kitabı var, künyesi en altta bulunabilir. Oradan bazı bölümleri tefrikalar halinde paylaşmaya gayret edeceğim. Bunu yaparken günümüz Türkçesine çevirmeyi de plânlıyorum. İlk yazının konusu Arzın sâha-i mıknatısiyyesi yani, Dünyanın manyetik alanı. İyi eğlenceler!

Arzın sâha-i mıknatısiyyesi

336. Arzın mıknatısî sâhası. – Arz, kendi etrafında bir sâha-i mıknatısiyye hâsıl eder: Filhakîka ibre-i mıknatısiyyeye muayyen bir istikâmet verir.

Okumaya devam et Tefrîka 1: Yerin manyetik alanı

Sabit bin Kurre ve Sabit sayısı

Sabit bin Kurre 9. yüzyılda yaşamış alim. Astronomi, matematik, fizik, tıp alanlarında çalışmış. Çok sayıda Yunan klasiğinin yok olmamasını sağlamış. Mesela Apollonius’un Konik Kesitleri bunlardan yalnızca birisi. Birçok eski eseri de düzeltmiş, derlemiş, toparlamış. Aşağıda, Sabit’in tanımladığı sayıları tanıtacağım; Sabit Sayıları.

Okumaya devam et Sabit bin Kurre ve Sabit sayısı

Ginzburg-Landau Teorisi

Prof. Dr. Mikhail Katsnelson’un 2009 yılından bir yazısını çevirdim. Yazının konusu Ginzburg-Landau teorisi. Yazar konunun üstünden kısaca geçmiş. İyi okumalar.

Okumaya devam et Ginzburg-Landau Teorisi

Çemberden elipse…

r yarıçaplı bir çemberi deforme ederek, uzun ekseni a=r+\delta olan bir elips yaptığımızı hayal edelim… \delta>0 bir parametre; elimle ayarlayabiliyorum yani. Bu durumda ortaya çıkan elipsin özellikleri ne olur?

Yazının iki kısmı olacak; ilkinde eğrinin sınırladığı alanın sabit olduğu, diğerindeyse, çevresinin sabit olduğu durum incelenecektir.

Okumaya devam et Çemberden elipse…

“Satranç”, bir tercüme fâciâsı

Satrançla ilgilenen çoğu kimse Stefan Zweig’ın Satranç’ını okumuştur. Artık teliften de çıktığı için irili ufaklı her basımevi, bu kitabın kendilerince bir baskısını yapıyor. NadirKitap‘ı tararsanız, kesertinden kinâye, yüz farklı versiyonunu görürsünüz bu hikâyenin. Şu arama listesinin ilk beş sayfasındaki 29 yayınevini üşenmeden şuraya kaydedeyim (sıralama düşük fiyata göredir):

Toptan Kitap, Nemesis Kitap, Karavan Yayıncılık, İş Bankası, Can Yayınları, Mavi Çatı, Venedik, Koral, Panama, Kırmızı Kedi Yayınları, İnsan Yayınları, İndigo Yayınları, Parodi, Optimum, Mariana, Ulak Yayıncılık, Şule Yayınları, Turkuvaz Medya, Akılçelen, İlgi Kültür Sanat, Zeplin, Eksik Parça, Tutku, Everest Yayınları, Arunas Yayınları, İthaki, Nilüfer Yayıncılık, Ezr Yayıncılık, Fark Yayınları… Okumaya devam et “Satranç”, bir tercüme fâciâsı